برنامه اختصاصی ورزش و تغذیه ورزشی سالمندان (۶۰+ سال)

پرسشنامه ارزیابی اولیه سلامت و آمادگی برای دریافت برنامه اختصاصی ورزش و تغذیه ورزشی سالمندان(۶۰+ سال)

فعالیت بدنی منظم می‌تواند بخش مهمی از سبک زندگی سالم در دوران سالمندی باشد. طراحی مناسب تمرین می‌تواند به حفظ آمادگی جسمانی، توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و کیفیت زندگی کمک کند.

در آکادمی علوم ورزشی دکتر محمد عسکری، برنامه‌های فعالیت بدنی سالمندان با توجه به سطح توانایی، سابقه فعالیت، هدف و شرایط فرد طراحی می‌شوند.

اهداف برنامه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • حفظ و بهبود قدرت عضلانی
  • حفظ توانایی حرکتی
  • بهبود آمادگی جسمانی
  • افزایش فعالیت بدنی روزانه
  • تمرینات تعادلی و عملکردی متناسب با شرایط فرد
  • کمک به حفظ استقلال عملکردی

چرا برنامه ورزش سالمندان باید اختصاصی باشد؟

توانایی جسمانی افراد سالمند بسیار متفاوت است. بنابراین نوع، شدت و حجم تمرین باید با شرایط هر فرد هماهنگ باشد.

نکته مهم :

افراد سالمند دارای بیماری، درد، سابقه سقوط، محدودیت حرکتی یا شرایط پزشکی خاص باید پیش از شروع برنامه ورزشی با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنند.

تکمیل پرسشنامهٔ سالمندان- ارزیابی اولیه سلامت و آمادگی برای دریافت برنامه اختصاصی ورزش و تغذیه ورزشی

یک آدرس ایمیل معتبر برای دریافت و ارسال اطلاعات وارد کنید.
می توانید نام و نام خانوادگی اصلی خود را ننویسید.
شماره موبایل فعال خود را برای ارتباط دو طرفه وارد کنید
سن خود را بر حسب سال وارد کنید. مانند: ۶۷
۴. جنسیت:
قد خود را بر حسب سانتی‌متر وارد کنید. مثال: 1۷۰
بر حسب کیلوگرم وارد کنید. مثلا ۶۴
در صورت پاسخ بله: (مختصری نوضیح دهید: …) در غیر اینصورت فقط بنویسید: خیر
۸. وضعیت سکونت فعلی شما چگونه است؟
۹. آیا در انجام کارهای روزمره (مانند خرید، نظافت یا رفت‌وآمد) به کمک دیگران وابسته هستید؟
۱۰. آیا بیمه تکمیلی یا دسترسی سریع به پزشک معالج دارید؟
۱۱. هدف اصلی شما از شروع تمرینات چیست؟
۱۲. در ۱۲ ماه گذشته، چند بار زمین خورده‌اید (سقوط)؟
[دروازه ایمنی سقوط]
۱۳. اگر در یک سال اخیر زمین خورده‌اید، آیا دچار شکستگی، ضربه به سر یا بستری شدید؟
۱۴. میزان ترس یا نگرانی شما از اینکه مبادا زمین بخورید چقدر است؟
۱۵. آیا هنگام راه رفتن در منزل، دست خود را به دیوار، مبل یا میز تکیه می‌دهید؟
۱۶. برای راه رفتن در بیرون از منزل از چه وسیله‌ای استفاده می‌کنید؟
۱۷. آیا می‌توانید از روی یک صندلی معمولی بدون اینکه دست‌هایتان را به دسته یا زانو تکیه دهید، بایستید؟
۱۸. آیا احساس می‌کنید پاهایتان هنگام راه رفتن کشیده می‌شود یا به لبه فرش و دست‌انداز گیر می‌کند؟
۱۹. آیا توانایی این را دارید که بدون کمک، از روی زمین یا فرش بلند شوید؟
۲۰. آیا می‌توانید در حالت ایستاده، در حالی که دستتان به جایی بند نیست، ۱۰ ثانیه پاهایتان را چسبیده به هم نگه دارید و تعادلتان حفظ شود؟
۲۱. آیا پزشک تا کنون ابتلای شما به بیماری‌های قلبی (نارسایی قلبی، گرفتگی رگ‌ها، تنگی دریچه یا فنر/استنت) را اعلام کرده است؟
۲۲. آیا حین راه رفتن، بالا رفتن از پله یا فعالیت، احساس درد، تنگی، سوزش یا فشار در قفسه سینه دارید؟
[خط قرمز بالینی]
۲۳. آیا تپش قلب ناگهانی، نامنظم یا احساس لرزش شدید در قفسه سینه دارید؟
[خط قرمز بالینی]
۲۴. آیا حین فعالیت سبک، زودتر از حد معمول دچار تنگی نفس می‌شوید یا شب‌ها برای راحتی تنفس به چند بالشتک نیاز دارید؟
۲۵. آیا مبتلا به فشار خون بالا هستید؟
(پاسخ آزاد؛ مثلاً ۱۲ روی ۸ یا نمی‌دانم)
۲۷. آیا مبتلا به دیابت هستید؟
۲۸. آیا در کف پاها یا نوک انگشتانتان احساس گزگز، سوزش، خواب‌رفتگی مداوم یا بی‌حسی دارید؟
۲۹. آیا سابقه سکته مغزی، فلج موقت نیمی از بدن یا تشنج داشته‌اید؟
۳۰. آیا سابقه ابتلا به آسم شدید، بیماری مزمن ریوی (COPD) یا وابستگی به کپسول اکسیژن دارید؟
۳۱. آیا آزمایش سنجش تراکم استخوان (DEXA) انجام داده‌اید و وضعیت آن چگونه بوده است؟
۳۲. آیا سابقه شکستگی استخوان با یک ضربه خفیف، لیز خوردن ساده یا خودبه‌خود (مثلاً در لگن، مچ دست یا مهره‌های کمر) داشته‌اید؟
۳۳. آیا در مفاصل زانو، لگن، شانه یا مچ پا دچار آرتروز یا ساییدگی مفصل تاییدشده هستید؟
(نمره ۰ تا ۱۰)
۳۵. آیا مفاصل شما صبح‌ها پس از بیداری دچار خشکی شدید بیش از ۳۰ دقیقه یا تورم و داغی موضعی می‌شوند؟
۳۶. آیا سابقه جراحی تعویض مفصل (پروتز زانو یا لگن) داشته‌اید؟ اگر بله، کدام سمت و چند سال پیش؟
۳۷. آیا در ستون فقرات خود دچار تنگی کانال نخاعی، سرخوردگی مهره، دیسک یا خمیدگی شدید پشت (قوز پشت) هستید؟
۳۸. آیا خم شدن به جلو یا چرخاندن کمر برایتان درد شدید ایجاد می‌کند؟
۳۹. آیا عضلات ران و پاهایتان در ماه‌های اخیر تحلیل رفته و احساس خالی کردن زانو دارید؟
۴۰. آیا هنگام بلند شدن ناگهانی از رختخواب یا مبل، چشمانتان سیاهی رفته یا احساس منگی و سرگیجه می‌کنید؟
[دروازه ایمنی تعادل و افت فشار]
۴۱: غربالگری چنددارویی / Polypharmacy] روزانه در مجموع چند قلم داروی تجویز‌شده توسط پزشک مصرف می‌کنید؟
دروازه ایمنی کلیدی
(پاسخ تشریحی آزاد) یا ارسال تصویر نسخه ی پزشک
۴۳. آیا داروهای آرام‌بخش، ضد اضطراب یا قرص خواب مصرف می‌کنید؟
۴۴. آیا داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین، وارفارین، پلاویکس، ریواروکسابان (زاکسار/کسارلتو) مصرف می‌کنید؟
۴۵. آیا داروهای تنظیم ضربان قلب یا فشار خون نظیر بتابلاکرها (متورال/متوپرولول، پروپرانولول، کارودیلول، کنکور) مصرف می‌کنید؟
۴۶. آیا از داروهای ادرارآور (دیورتیک‌ها مثل هیدروکلروتیازید، لازیکس/فوروزماید یا تریامترن اچ) استفاده می‌کنید؟
خیر / —- در صورت پاسخ بله: — نام دارو ذکر شود
۴۸. آیا برای تسکین دردهای مفصلی به‌طور مداوم قرص‌های مسکن (ژلوفن، ناپروکسن، دیکلوفناک یا پیروکسیکام) می‌خورید؟
۴۹. آیا مکمل ویتامین D و قرص کلسیم مصرف می‌کنید؟
(خیر / —- در صورت پاسخ بله: — ذکر نام مکمل
۵۱. آیا در ۶ ماه گذشته وزن شما بدون رژیم و به‌طور ناخواسته بیش از ۳ کیلوگرم کاهش یافته است؟
[دروازه ایمنی کلیدی ۶۰: غربالگری سوءتغذیه / MNA]
۵۲. اشتهای شما در ۳ ماه اخیر چگونه بوده است؟
۵۳. آیا در جویدن غذا، بلعیدن یا استفاده از دندان مصنوعی دچار مشکل و درد هستید؟
۵۴. در روز چند وعده غذای اصلی میل می‌کنید؟
۵۵. آیا در وعده‌های غذایی خود به‌طور روزانه از منابع پروتئینی (تخم‌مرغ، گوشت مرغ، ماهی، گوشت قرمز، پنیر یا حبوبات) استفاده می‌کنید؟
۵۶. مصرف شیر، ماست یا پنیر شما در طول هفته چگونه است؟
۵۷. در طول شبانه‌روز معمولاً چند لیوان آب خالص می‌نوشید؟
۵۸. آیا معمولاً احساس خشکی دهان، تشنگی یا یبوست مکرر دارید؟
۵۹. تهیه و پخت وعده‌های غذایی شما به چه شکل انجام می‌شود؟
۶۰. آیا طی سال گذشته متوجه لاغر شدن، باریک شدن محسوس عضلات ساق و بازو یا شل شدن پوست دست و پایتان شده‌اید؟
۶۱. وضعیت بینایی و شنوایی شما چگونه است؟
۶۲. آیا کف حمام یا دستشویی منزل شما مجهز به دستگیره ایمنی دیواری و کف‌پوش ضدسرش است؟
۶۳. آیا در مسیر رفت‌وآمد شبانه در منزل (به‌ویژه مسیر تختخواب تا سرویس بهداشتی) نور و روشنایی کافی وجود دارد؟
۶۴. کیفیت خواب شبانه شما چگونه است؟
۶۵. در طول روز به‌طور میانگین چند ساعت را در حالت نشسته (تماشای تلویزیون، کتاب، استراحت) سپری می‌کنید؟
۶۶. در حال حاضر در طول روز چقدر پیاده‌روی پیوسته انجام می‌دهید؟
۶۷. امکانات و تجهیزات ورزشی که در منزل در دسترس دارید کدامند؟
۶۸. چند روز در هفته آمادگی دارید تمرینات ملایم و ایمن خود را انجام دهید؟
۶۹. ترجیح می‌دهید مدت زمان هر جلسه تمرینی چقدر باشد؟
۷۰. بزرگ‌ترین نگرانی و دغدغه شما برای شروع این برنامه چیست؟
تایید می کنیم که این پرسشنامه صرفاً یک ابزار غربالگری اولیه است و هرگز جایگزین معاینه، تشخیص یا نظر پزشک متخصص نمی‌شود
با انتخاب گزینه زیر تأیید می‌کنم که: اطلاعات ارائه‌شده توسط من تا حد امکان صحیح و کامل است. می‌دانم این پرسشنامه صرفاً ابزار غربالگری و جمع‌آوری اطلاعات اولیه است و جایگزین معاینه، تشخیص پزشکی یا نظر پزشک و سایر متخصصان سلامت نیست. می‌دانم تکمیل پرسشنامه به معنای تأیید سلامت کامل یا تأیید صلاحیت پزشکی برای ورزش نیست. در صورت وجود بیماری، آسیب، درد، علائم غیرمعمول، مصرف دارو یا هر وضعیت پزشکی مؤثر بر ورزش یا تغذیه، آن را اعلام کرده‌ام. در صورت توصیه به مراجعه به پزشک یا متخصص سلامت، این توصیه را پیگیری خواهم کرد. در صورت تغییر وضعیت سلامت، بروز بیماری، آسیب، درد یا شروع مصرف داروی جدید، موضوع را اطلاع خواهم داد. گزینه تأیید: «متن فوق را مطالعه کرده‌ام، مفهوم آن را درک کرده‌ام و اطلاعات این پرسشنامه را با مسئولیت خود ارائه می‌کنم.»
رضایت می دهم که اطلاعات ارائه‌شده صرفاً جهت تدوین برنامهٔ تمرین و تغذیه ورزشی و غربالگری ایمنی توسط متخصصان آکادمی به‌صورت محرمانه استفاده شود؟