برنامه اختصاصی ورزش و تغذیه ورزشی ورزشکاران حرفه ای

برنامه ورزشی تخصصی ورزشکاران خیره باید بر اساس سابقه ورزشی، هدف، رشته ورزشی، سطح آمادگی جسمانی،سطح مسابقات، مهلت زمانی تا رویدادها و نیازهای عملکردی فرد برنامه‌ریزی شود. طراحی مناسب برنامه تمرینی می‌تواند به بهبود آمادگی جسمانی، ارتقای عملکرد ورزشی، افزایش توانایی‌های حرکتی و مدیریت بهتر تمرین و ریکاوری کمک کند.

در آکادمی علوم ورزشی دکتر محمد عسکری، برنامه‌های ورزشی مختص ورزشکاران با توجه به رشته ورزشی، سطح عملکرد، سابقه تمرین، اهداف فردی، شرایط جسمانی و امکانات در دسترس طراحی می‌شوند. هدف، ارائه برنامه‌ای علمی و کاربردی متناسب با نیاز واقعی هر ورزشکار است.

اهداف برنامه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بهبود آمادگی جسمانی عمومی و اختصاصی
  • افزایش قدرت و استقامت عضلانی
  • بهبود توان و سرعت
  • ارتقای چابکی، تعادل و هماهنگی حرکتی
  • بهبود استقامت قلبی ـ تنفسی
  • توسعه توانایی‌های اختصاصی موردنیاز رشته ورزشی
  • بهبود کیفیت اجرای مهارت‌های ورزشی
  • کمک به مدیریت حجم و شدت تمرین
  • بهبود فرایند ریکاوری
  • آماده‌سازی جسمانی برای مسابقات و اهداف عملکردی

چرا برنامه ورزشکاران هم باید اختصاصی باشد؟

نیازهای جسمانی و عملکردی ورزشکاران در رشته‌های مختلف یکسان نیست. حتی دو ورزشکار در یک رشته نیز ممکن است از نظر سطح آمادگی، سابقه تمرین، نقاط قوت و ضعف و اهداف عملکردی تفاوت داشته باشند.

به همین دلیل، نوع تمرین، شدت، حجم، تعداد جلسات، زمان استراحت و نحوه پیشرفت برنامه باید متناسب با شرایط هر ورزشکار تنظیم شود.

برنامه می‌تواند شامل چه بخش‌هایی باشد؟

با توجه به رشته ورزشی ، هدف ورزشکار و… برنامه می‌تواند شامل بخش‌هایی مانند موارد زیر باشد:

  • تمرینات قدرتی و مقاومتی
  • تمرینات استقامتی
  • تمرینات سرعتی
  • تمرینات توان و انفجاری
  • تمرینات چابکی و تغییر جهت
  • تمرینات تعادلی و هماهنگی
  • تمرینات اختصاصی عضلات مرکزی بدن
  • تمرینات آمادگی جسمانی اختصاصی رشته
  • برنامه‌ریزی بار تمرین و استراحت
  • تمرینات و راهکارهای مرتبط با ریکاوری

نکته مهم

ورزشکارانی که دارای آسیب‌دیدگی، درد، بیماری زمینه‌ای یا محدودیت پزشکی هستند، باید پیش از شروع یا تغییر برنامه تمرینی با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنند.

همچنین برنامه تمرینی باید با توجه به مرحله تمرین، زمان مسابقات و وضعیت فعلی ورزشکار به‌صورت اصولی تنظیم و در صورت نیاز اصلاح شود.

سفارش برنامه اختصاصی

اگر هدف شما ارتقای آمادگی جسمانی، افزایش عملکرد ورزشی، آماده‌سازی برای مسابقات یا بهبود توانایی‌های اختصاصی رشته ورزشی است، می‌توانید برنامه‌ای متناسب با شرایط و اهداف خود دریافت کنید.

برای دریافت برنامه متناسب با شرایط فردی و رشته ورزشی خود پرسشنامه ی زیر را تکمیل و ارسال کنید.

یک آدرس ایمیل معتبر برای دریافت اطلاعات و ارتباط با شما وارد کنید.
شماره موبایل فعال خود را وارد کنید.
سن خود را بر حسب سال وارد کنید. مثلا ۳۵
سؤال ۴: جنسیت:
سؤال ۱۰: بالاترین سطح رقابتی که در حال حاضر در آن فعال هستید کدام است؟
سؤال ۱۱: در حال حاضر در کدام فاز از تقویم سالانه ورزشی (Periodization)قرار دارید؟
سؤال ۱۴: هدف عملکردی شماره یک شما برای فاز پیش‌رو چیست؟
سؤال ۱۵: چه عاملی را در حال حاضر بزرگ‌ترین محدودکننده یا ضعف فیزیکی خود در میدان مسابقه می‌دانید؟
سؤال ۱۶: ساختار کادر پشتیبان شما چگونه است؟
سؤال ۱۹: جلسات بدنسازی شما نسبت به تمرینات فنی چگونه زمان‌بندی می‌شود؟
سؤال ۲۰: به چه نوع تجهیزات ورزشی دسترسی کامل دارید؟
سؤال ۲۲: آیا از سیستم‌های پایش بار تمرینی، جی‌پی‌اس (GPS) یا تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) استفاده می‌کنید؟
گزینه های پاسح: تست نداده‌ام/—–یا— در صورت داشتن رکورد ثبت شده عدد، قید کنید
گزینه های پاسح: تست نداده‌ام/—–یا— در صورت داشتن رکورد ثبت شده عدد، قید کنید
گزینه های پاسح: تست نداده‌ام/—–یا— در صورت پاسخ بله عدد تقریبی قید کنید
سؤال ۲۷: آیا در ۳ هفته اخیر علائم افت ناگهانی رکورد، سنگینی مداوم پاها یا خستگی پایدار داشته‌اید؟
سؤال ۲۸: آخرین آزمایش تخصصی خون شما مربوط به چه تاریخی است و آیا شاخص کراتین کیناز (CK)، کورتیزول یا کم‌خونی در آن بررسی شد؟
سؤال ۲۹: وضعیت ریکاوری ضربان قلب شما بعد از تمرینات سرعتی-اینتروال چگونه است؟
سؤال ۳۰: آیا سابقه رسمی سندرم بیش‌تمرینی (Overtraining Syndrome ) با تشخیص پزشک ورزشی داشته‌اید؟
سؤال ۳۱: آیا در حین تمرین سنگین یا بلافاصله پس از آن، احساس درد، احساس فشار خردکننده در قفسه سینه یا تنگی نفس غیرعادی داشته‌اید؟
سؤال ۳۲: آیا سابقه غش، سیاهی رفتن چشم‌ها یا سرگیجه شدید و از دست دادن تعادل در حین فشار تمرینی داشته‌اید؟
سؤال ۳۳: آیا در بستگان درجه‌یک شما (پدر، مادر، خواهر، برادر) سابقه مرگ ناگهانی و غیرمنتظره قلبی در سنین زیر ۵۵ سال وجود دارد؟
سؤال ۳۴: آیا تاکنون پزشک ورزشی یا متخصص قلب، وجود سوفل قلبی، آریتمی یا ناهماهنگی فشار خون را به شما متذکر شده است؟
سؤال ۳۵: آیا در ۱۲ ماه گذشته دچار ضربه به سر (Concussion) همراه با گیجی، تهوع، عدم تحمل نور یا از دست دادن حافظه کوتاه‌مدت شده‌اید؟
سؤال ۳۶: در صورت داشتن سابقه ضربه به سر، آیا پروتکل گام‌به‌گام بازگشت به ورزش بر اساس آزمون‌های ارزیابی کونکاشن (SCAT6) را با تایید پزشک طی کرده‌اید؟
سؤال ۳۷: آیا به آسم ورزشی (EIB) مبتلا هستید و آیا برای کنترل تنفس از اسپری استنشاقی دارای معافیت مصرف درمانی (TUE) استفاده می‌کنید؟
سؤال ۳۸: آیا سابقه افت قند خون مکرر (Hypoglycemia) یا کرامپ‌های شدید عضلانی مکرر در جریان رقابت‌ها دارید؟
سؤال ۳۹: آیا در حال حاضر از سوی پزشک تیم، جراح ارتوپد یا کادر فنی برای شرکت در تمرینات گروهی یا رقابت منع یا محدودیت پزشکی کتبی دارید؟
سؤال ۴۰ (دروازه حیاتی ایمنی): آیا در ۱۲ ماه گذشته از هرگونه استروئیدهای آنابولیک، پپتیدها، هورمون رشد (GH)، آمفتامین‌ها یا مواد موجود در فهرست ممنوعه وادا (WADA) استفاده کرده‌اید؟
سؤال ۴۱: سوابق آسیب‌های اسکلتی-عضلانی شدید خود را مشخص فرمایید:
گزینه های پاسخ: [خیر /—- در صورت پاسخ بله — ذکر نوع عمل و تاریخ دقیق]
سؤال ۴۳: در ۱۲ ماه گذشته، چه مدت به دلیل مصدومیت از تمرینات گروهی یا مسابقه دور بوده‌اید؟
سؤال ۴۴: وضعیت آسیب‌دیدگی فعلی شما چگونه است؟
سؤال ۴۶: آیا در آزمون‌های تقارن عملکردی اندام‌ها (LSI: Limb Symmetry Index) نظیر آزمون پرش تک‌پا (Single Leg Hop Test) یا تست قدرت ایزوکینتیک شرکت کرده‌اید؟
سؤال ۴۷: نمره اطمینان و آمادگی روانی شما برای بازگشت به برخوردهای شدید بدون ترس از آسیب مجدد (ACL-RSI) در چه سطحی است؟
سؤال ۴۸: آیا در ۲ ماه اخیر تزریق کورتیکواستروئید، پی‌آرپی (PRP) یا پرولوتراپی در مفاصل داشته‌اید؟
سؤال ۴۹: آیا در اندام درگیر، تورم یا افیوژن مفصلی (Joint Effusion) پس از اتمام جلسات تمرینی پرفشار مشاهده می‌شود؟
سؤال ۵۰ (دروازه حیاتی وزن‌کشی): آیا رشته شما نیازمند سر وزن رسیدن است و سابقه وزن‌بری سریع (Rapid Weight Cut) با سونا، تعریق شدید یا محدودیت شدید آب قبل از مسابقه دارید؟
سؤال ۵۱: هدف ترکیب بدنی شما در این مقطع فصلی چیست؟
سؤال ۵۲: میانگین دریافت پروتئین روزانه شما چقدر برآورد می‌شود؟
سؤال ۵۳: برنامه مصرف کربوهیدرات شما در روزهای تمرین پرفشار نسبت به روزهای سبک چگونه است؟
سؤال ۵۴: مصرف نوشیدنی‌های ورزشی حاوی الکترولیت و کربوهیدرات (CHO-Electrolyte ) در حین تمرینات بیش از ۶۰ دقیقه چگونه است؟
سؤال ۵۶: مکمل‌های ارگوژنیک مصرفی فعلی خود را مشخص فرمایید:
سؤال ۵۷: دوز معمول کافئین مصرفی شما قبل از مسابقه و زمان‌بندی آن چگونه است؟
سؤال ۵۹: آیا در طول تمرینات یا مسابقات طولانی دچار نشانه‌های افت در دسترس بودن انرژی در ورزشکاران (REDs) مانند افت ایمنی مکرر یا نوسانات خلقی می‌شوید؟
سؤال ۶۰: آیا رژیم غذایی شما تحت نظارت مستقیم متخصص تغذیه ورزشی دارای بورد بالینی تنظیم می‌شود؟
سؤال ۶۱: میانگین ساعات خواب باکیفیت و پیوسته شبانه شما چقدر است؟
سؤال ۶۲: کیفیت خواب شبانه و سرعت به خواب رفتن خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
سؤال ۶۳: از کدام ابزارها و روش‌های ریکاوری فعال به طور منظم پس از تمرینات استفاده می‌کنید؟
سؤال ۶۴: آیا از غوطه‌وری در آب یخ بلافاصله پس از تمرینات هایپرتروفی یا قدرتی سنگین استفاده می‌کنید؟
سؤال ۶۵: در طول ماه چند سفر برون‌شهری یا پرواز برای مسابقات دارید و پرواززدگی ( Jet Lag) چقدر عملکرد شما را مختل می‌کند؟
سؤال ۶۶: چند دقیقه در هر جلسه را می‌توانید به‌طور اختصاصی به برنامه گرم‌کردن پیشرفته عصبی-عضلانی و پیشگیری از آسیب (RAMP یا +FIFA11) اختصاص دهید؟
سؤال ۶۷: آیا تعهد می‌دهید که نمره ادراک سختی تمرین ( sRPE ) و مدت‌زمان جلسه را روزانه ثبت فرمایید تا نسبت بار حاد به مزمن (ACWR ) شما به صورت ریاضی محاسبه شود؟
سؤال ۶۸: سطح انگیزه روانی شما برای اجرای جزئیات سخت‌گیرانه این پروتکل بدنسازی چقدر است؟
سؤال ۶۹: آیا در زندگی حرفه‌ای، مالی یا تحصیلی خود در حال حاضر تحت فشار استرس روانی ( Life Stress ) شدید هستید؟
سؤال ۷۰: ترجیح زمانی شما برای اجرای سنگین‌ترین جلسه تمرینی در طول روز چه ساعتی است؟
تایید کنید که این پرسشنامه صرفاً یک ابزار غربالگری اولیه است و هرگز جایگزین معاینه، تشخیص یا نظر پزشک متخصص نمی‌شود
با انتخاب گزینه زیر تأیید می‌کنم که: اطلاعات ارائه‌شده توسط من تا حد امکان صحیح و کامل است. می‌دانم این پرسشنامه صرفاً ابزار غربالگری و جمع‌آوری اطلاعات اولیه است و جایگزین معاینه، تشخیص پزشکی یا نظر پزشک و سایر متخصصان سلامت نیست. می‌دانم تکمیل پرسشنامه به معنای تأیید سلامت کامل یا تأیید صلاحیت پزشکی برای ورزش نیست. در صورت وجود بیماری، آسیب، درد، علائم غیرمعمول، مصرف دارو یا هر وضعیت پزشکی مؤثر بر ورزش یا تغذیه، آن را اعلام کرده‌ام. در صورت توصیه به مراجعه به پزشک یا متخصص سلامت، این توصیه را پیگیری خواهم کرد. در صورت تغییر وضعیت سلامت، بروز بیماری، آسیب، درد یا شروع مصرف داروی جدید، موضوع را اطلاع خواهم داد. گزینه تأیید: «متن فوق را مطالعه کرده‌ام، مفهوم آن را درک کرده‌ام و اطلاعات این پرسشنامه را با مسئولیت خود ارائه می‌کنم.»
رضایت می دهم که اطلاعات ارائه‌شده صرفاً جهت تدوین برنامهٔ تمرین و تغذیه ورزشی و غربالگری ایمنی توسط متخصصان آکادمی به‌صورت محرمانه استفاده شود؟